Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

Szakłak pospolity



Szakłakowate - Rhamnaceae
* roślina trująca

Krzew ten jest dwupienny, osiąga wysokość 3 m, ma gałęzie wzniesione, czasami pokładające się. Niekiedy jest to drzewko o nieregularnej koronie dochodzące nieraz do 8 m wysokości. Gałązki są brunatne, matowe lub lśniące, niekiedy od góry owłosione. Na szczytach młodych gałązek i rozwidleniach starszych występują krótkie ciernie. Pączki są pstre, łuski ciemnobrunatne, na brzegu delikatnie biało orzęsione.
Liście są przynajmniej częściowo naprzeciwległe, bardzo zmienne co do kształtu i wielkości, okrągłe, eliptyczne lub jajowate, z 3 parami skośnie łukowatych nerwów, brzegiem drobno ząbkowane, do 9 cm długości, z wierzchu ciemnozielone, spodem nagie lub wraz z ogonkiem owłosione. Przylistki są wąskie, odpadające. Kwiaty są żółtozielone, 4- krotne, drobne, jednopłciowe, zebrane w pęczki po 2-5. Płatki korony są podłużnie lancetowate, działki kielicha o połowę krótsze, trójkątnie lancetowate, szyjka słupka jest 4-dzielna. Owocem jest drobny, okrągławy pestkowiec, gładki, dojrzały połyskująco czarny (czasem żółty), zwykle z trzema nasionami. Szakłak kwitnie w maju i czerwcu. Owocuje w sierpniu i wrześniu.
Gatunek ten jest zmienny w zależności ód warunków siedliskowych.
Występuje w widnych lasach liściastych, dąbrowach, zaroślach, na łąkach, kamienistych zboczach, suchych i słonecznych, ale i na miejscach wilgotnych, na zasobnych glebach mineralnych. Rośnie dość pospolicie na całym niżu, ale rzadziej spotykany niż kruszyna. W niższych położeniach górskich występuje rzadko.
Surowcem zielarskim jest owoc szakłaku - Fructus Rhamni catharticae i kora - Cortex Rhamni catharticae.
Owoce zbiera się po dojrzeniu, jędrne, bez szypułek, we wrześniu lub październiku. Wysuszone mają barwę czarną, są połyskujące, bez zapachu, o smaku słodkawogorzkim, miąższ ma zabarwienie szarozielone.
Korę zbiera się wiosną z młodych, kilkuletnich gałązek. Zewnętrzna warstwa kory jest szarawo- lub ciemnobrunatna, wewnętrzna żółta. Smak ma słodkawo-gorzki, zapach słaby.
Surowce zawierają glikozydy antrachinonowe, flawonoidy, barwnik antocyjanowy, cukry, kwasy organiczne, pektyny, żywice. W niedojrzałych owocach występuje saponina.

Surowce wykazują działanie podobne do surowców pozyskiwanych z kruszyny. Działają przeczyszczająco, moczopędnie, zółciopędnie, pobudzająco na przemianę materii, poprawiają trawienie. Stosuje się je w postaci naparów w chorobach przewodu pokarmowego, przy nawykowych za parciach, wzdęciach, ziym trawieniu, w chorobach wątroby i pęcherzyka żółciowego, oraz przy zaburzeniach przemiany materii.