Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

Rozmnażanie ziół


Rośliny zielarskie rozmnaża się dwoma sposobami: generatywnie, to jest z nasion, i wegetatywnie - przez sadzonki. Terminarz siewu nasion i wysadzania sadzonek lub rozsady ziół uprawianych w ogrodzie przedstawiono w tabeli.

Większość gatunków ziół rozmnaża się w praktyce z nasion. Pewien problem przy zakładaniu ogródka zielarskiego będzie stanowiło zaopatrzenie się w nasiona ziół. Nasiona 13 gatunków roślin zielarskich - arcydzięgla, bazylii, czarnuszki, dziurawca, hyzopu, kolendry, lawendy, lubczyku, melisy, papryki, rumianku, szałwii i tymianku - można zdobyć w sklepach wzorcowych "Herbapolu". Piszemy "zdobyć", albowiem nie ma ich tam jeszcze w ciągłej sprzedaży. Nasiona cząbru, gorczycy, majeranku, nagietków, pietruszki, rzeżuchy, rzodkwi i szczypiorku można kupić w sklepach z nasionami roślin warzywnych, natomiast nasiona kminku (pod nazwą owoc kminku) - w większości sklepów spożywczych. Nasiona kopru włoskiego, lebiodki i ogórecznika rozprowadza wyłącznie wśród plantatorów ziół Zielarska Stacja Nasienna "Herbapol" z siedzibą w Bydgoszczy. Ząbki czosnku bez większego trudu można kupić na targowiskach lub w sklepach warzywniczych. Nasiona pozostałych gatunków ziół (rozmnażanych z nasion) przywożone są jedynie z zagranicy lub nabywane za Waluty wymienialne w jednym ze składów konsygnacyjnych zachodnich firm nasiennych, których przedstawicielstwa otwarto w ostatnich latach w naszym kraju. Firmy te mają w swoich ofertach handlowych nasiona około 30 gatunków ziół. Na rys. 8-9 pokazano nasiona niektórych gatunków roślin zielarskich.

Nasiona ziół można wysiewać bezpośrednio do gruntu bądź najpierw w szklarni, inspekcie lub rozsadniku, gdzie otrzymujemy rozsadę, którą później wysadzamy do gruntu. Większości działkowiczów polecamy produkcję rozsady ziół na parapecie okiennym, usytuowanym najlepiej od strony południowej. Ten sposób uzyskiwania rozsady odnosi się do tych gatunków roślin, które na skutek długiego okresu wegetacji i dużych wymagań cieplnych, Wysiane w polu, nie zdążyłyby w naszym klimacie zakwitnąć i wydać owoców lub nasion przed okresem jesiennych chłodów. W pomieszczeniach najlepiej produkować rozsadę w skrzyneczkach lub doniczkach (różnego rodzaju) wypełnionych odkwaszonym substratem torfowym. Doświadczeni działkowicze mogą pokusić się o zbudowanie prostego inspektu lub tunelu foliowego do produkcji rozsad. W celu poprawienia warunków świetlnych przy uprawie rozsady na parapecie okiennym można zainstalować świetlówkę. Doświetlając rozsadę przez około 10 godzin dziennie, otrzymamy rośliny nie gorsze niż te, które pochodzą ze szklarni. Na rys. 10 pokazano prawidłowo wyprodukowaną rozsadę bazylii. Nasiona gatunków ziół o mniejszych wymaganiach cieplnych wysiewa się bezpośrednio do gruntu lub na rozsadniku. W uprawie ziół mogą mieć zastosowanie następujące rodzaje siewu:
- siew rzutowy - stosowany raczej wyłącznie przy produkcji rozsady w pomieszczeniu lub na rozsadniku, w polu nie praktykowany, gdyż wymaga dużej ilości nasion do wysiewu, które są na ogół nierównomiernie rozmieszczone, a późniejsza pielęgnacja roślin - utrudniona;
- siew rzędowy, ułatwia walkę z chwastami, nasiona są równomiernie przykryte. Jeżeli rzędy mają kierunek północ-południe, to rośliny są równomiernie oświetlone;
- siew punktowy, stosowany głównie przy wysiewie dużych nasion, a przy mniejszych nasionach okrągłych może być użyty precyzyjny mini-siewniczek, zaoszczędza nasiona i czas przeznaczony na przerywanie młodych roślin;
- siew gniazdowy - stosowany jest w przypadku nasion o gorszej zdolności kiełkowania lub tych gatunków ziół, których rośliny powinny rosnąć po 2-3 w jednym miejscu.
Głębokość siewu nasion zależy od ich wielkości oraz sposobu kiełkowania. Na ogół płytki siew zalecany jest w przypadku nasion drobnych, zwięzłej gleby i wczesnych terminów siewu. Nasiona duże, zwłaszcza na glebach lekkich i wysiewane później, wymagają przykrycia grubszą warstwą gleby.
Nasiona niektórych gatunków ziół wysiewa się na rozsadniku. Rozsadnik to zagon, na którym przygotowuje się rozsadę ziół późno wysadzanych do gruntu, a jednocześnie charakteryzujących się względnie niskimi wymaganiami cieplnymi. Siewy na rozsadniku można rozpoczynać już w końcu marca, lecz z uwagi na niebezpieczeństwo wystąpienia mrozów lepiej zrobić to w kwietniu. Pod rozsadnik należy przeznaczyć miejsce nasłonecznione, osłonięte od wiatrów i znajdujące się w pobliżu źródła wody. Ze względu na groźbę wystąpienia chorób rozsadnik należy włączyć 4o płodozmianu, w którym powinien następować po roślinach Okopowych, uprawianych na oborniku. Nawożenie rozsadnika nie Wożę być intensywne, aby rośliny nie rosły za szybko i nie były Zbyt wybujałe. Zasadniczo wystarcza nawożenie fosforowo-potasowe na jesieni, a jedynie w przypadku gdy rośliny słabo rosną, można je zasilić, stosując 2 kg saletry lub saletrzaku na 100 m2, rozsadnika. Przed siewem wyrównujemy powierzchnię gleby, płytko przekopujemy, starannie grabimy i podlewamy. Nasiona siejemy w rzędy co 10-20 cm. Po zakończeniu produkcji rozsady miejsce na rozsadniku możemy wykorzystać pod uprawę papryki lub melonów. Rozmnażanie wegetatywne roślin zielarskich polega na pobraniu z rośliny matecznej sadzonki, która po umieszczeniu w korzystnych warunkach jest zdolna rozwinąć się w samodzielną roślinę. Przez sadzonki rozmnaża się te gatunki roślin, które nie zawiązują nasion (mięta, estragon), jak również w przypadkach, gdy z nasion otrzymałoby się rośliny różniące się od rośliny matecznej. Należy podkreślić, że teoretycznie wszystkie gatunki ziół można by rozmnażać wegetatywnie, otrzymując w ten sposób materiał roślinny o bardzo wyrównanej wielkości, jednak koszty takiego rozmnażania większości roślin są wyższe niż koszty rozmnażania z nasion. W warunkach ogrodowych możemy pozwolić sobie na eksperymenty z rozmnażaniem wegetatywnym ziół, a uzyskane efekty będą źródłem naszej satysfakcji. Rozróżnia się sadzonki kłączowe, rozłogowe, pędowe, z odrostów korzeniowych i korzeni. Najbardziej rozpowszechnione w uprawach zielarskich są sadzonki rozłogowe z mięty i estragonu, które można zdobyć od plantatorów tych gatunków bądź od przyjaciół lub znajomych, uprawiających je w ogrodach.