Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

Pierwiosnka wyniosła



Pierwiosnkowate - Primuiaceae
Jest to bylina wysokości 10-40 cm.
Wszystkie liście są zebrane w rózyczce, silnie pomarszczone blaszki są szeroko lub podługowato jajowate, brzegiem ząbkowane, karbowane lub prawie całobrzegie, w nasadzie sercowate, zaokrąglone lub ucięte i nagle ściągnięte w oskrzydlony ogonek. Brzegiem i na nerwach są okryte zwykle dłuższymi włoskami.
Głąbiki długości do 30 (40) cm dźwigają na szczycie wielokwiatowy baldaszek. Przysadki są zwykle lancetowate, owłosione. Łodyżka kwiatostanowa i cały kielich są krótko kędzierzawo owłosione. Kielich jest wyraźnie dwubarwny, rurkowaty lub dzwonkowaty, ściśle obejmuje rurkę korony, podzielony do 1 /3 długości na jajowate, zwykle zaostrzone działki. Korona, długości do 20 mm, jest jasnosiarkowo-żółta z pomarańczową obwódką w gardzieli, bezwonna lub o bardzo słabym zapachu, jej rurka jest wąska. Łatki korony odwrotnie jajpwate, płaskie są szeroko rozpostarte, na szczycie płytko wycięte. Owocem jest torebka walcowata lub podługowato walcowata, dłuższa do kielicha. Nasiona są drobne, czarnawobrunatne, delikatnie brodaweczkowane. Pierwiosnka ta kwitnie od marca do maja (często dłużej).
Występuje w widnych lasach liściastych, na polanach śródleśnych, wilgotnych łąkach, w zaroślach. Jest częsta w południowej części niżu, na północy bardzo rzadka. W górach występuje od podnóża, aż po piętro alpejskie.
Surowcem jest korzeń pierwiosnki wyniosłej - Radix Primulae.
Omówione gatunki pierwiosnek podlegają ochronie. Zbiór ze stanowisk naturalnych jest zabroniony. Surowiec pozyskuje się z upraw lub sprowadza się z zagranicy.
Wysuszone kłącza są barwy szaro- lub rudobrunatnej z jasnożółtymi, bruzdowanymi korzeniami, o przełomie żółtawobiałym, bez zapachu, o gorzkawym, drapiącym i ściągającym smaku.
Korzenie pozyskane z obu gatunków zawierają glikozydy saponinowe i fenolowe, garbniki, goryczki, olejek eteryczny, sole mineralne. Liście pierwiosnek są bogatym źródłem witaminy C, w kwiatach znajdują się flawonoidy.

Surowce działają wykrztuśnie i moczopędnie. Stosuje się je w postaci naparów lub nalewki przy wszelkich schorzeniach dróg oddechowych, bronchitach, zapaleniu płuc, przy bólach głowy, grypie, zarówno u dorosłych jak i u dzieci. Większe dawki leku są toksyczne.