Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

Kruszyna pospolita



Szakłakowate - Rhamnaceae
Jest to krzew lub drzewko bezcierniowe o wysokości do 5 m. Pączki są bez łusek, okryte brązowym kutnerem, podobnie jak i wierzchołki rocznych pędów. Gałązki, o korze gładkiej, są kruche, brunatne lub szarobrunatne, z jasnymi przetchiinkami, odchodzą od pędu głównego pod kątem prawie prostym.
Liście są szeroko eliptyczne lub jajowate, do 8 (12) cm długości, z wierzchu ciemno-, spodem żółtawozielone, o brzegu równym lub lekko falistym. Nerwy na spodniej stronie są owłosione, nerwów bocznych jest 7-9 par, są one silnie łukowato wygięte. Nasada liścia jest klinowata lub zaokrąglona, szczyt najczęściej wyciągnięty w ostry koniec lub zaokrąglony, rzadziej inny. Kwiaty są niepozorne, 5-krotne, zielonawobiale, wyrastające pojedynczo lub po kilka na krótkich szypułkach, w kątach liści. Działki są trójkątne, wydłużone, płatki, nieco krót sze od działek, osłaniają jeszcze krótsze od nich pręciki, o dłuzszych pylnikach Słupek jest jeden, o główkowatym zna mieniu. Owocem jest okrągławy pestko wiec, początkowo zielony, potem czer wieniejący, w stanie dojrzałym czarny.
Występuje w wilgotnych lasach liściastych, zaroślach łozowych, sosnowym borze bagiennym, na torfowiskach, brze gach rzek, jezior, potoków, mokrych łą kach, lecz także w suchych borach mieszanych, niezbyt gęstych zaroślach i na porębach, na glebach żyznych, świeżych i wilgotnych, na glinach piaszczystych lub zasobnych piaskach itp. Jest pospoli ta na całym niżu, w górach - w niższych położeniach, w Tatrach do 900 m npm, a nawet i wyżej.
Surowcem jest kora kruszyny - Cor tex Frangulae.
Korę pozyskuje się wiosną, przed rozwojem liści, z młodych 2- lub 3-letnich gałązek, o korze cienkiej i gładkiej. Suszy się ją w ciągu 2 godzin w temperaturze 100°C. Do użytku nadaje się dopiero po upływie co najmniej roku, gdyż w tym czasie traci szkodliwe właściwości.
Wysuszona kora z zewnątrz jest szarawobrunatna z poprzecznymi jasnymi paskami, od wewnątrz czerwonożółtawa, lśniąca. Przełom kory jest włóknisty.
Czasami pozyskuje się także owoce kruszyny, zbiera się je w początkach dojrzewania. W lecznictwie są używane dużo rzadziej, chociaż zawierają te same substancje czynne, wykazują nawet silniejsze działanie przeczyszczające.
Kora podobnie jak owoce, zawiera glikozydy antrachinonowe, flawony, go ryczę,, garbniki, saponiny, sole mineralne.

Kora kruszyny jest jednym z najważniejszych surowców zielarskich, działa przeczyszczająco, żółciopędnie, dezynfekująco na przewód pokarmowy. Stosuje się ją w postaci odwarów, w zaburzeniach przewodu pokarmowego, przy przewlekłych zaparciach, wzdęciach, w schorzeniach wątroby i pącherzyka żółciowego.