Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

Dzięgiel leśny



Baldaszkowate - Umbelliferae

Jest to bylina o grubym, wrzecionowatym kłączu. Łodyga ma wysokość 150 cm, jest dęta, obła, w górze nieco rozgałęziona, bruzdowana i owłosiona.
Liście są w zarysie trójkątne, 2-3- -krotnie pierzaste, ciemnozielone, o rozdętych pochwach. Dolne mają ogonki, pochwy górnych są u nasady włochate. Listki są naprzeciwległe, jajowate lub jajowatolancetowate, brzegiem piłkowano-ząbkowane. Na wierzchu są nagie, na brzegu i na nerwach dolnej strony blaszki szorstko owłosione.
Baldachy są duże, wypukłe i zbite, 15-40-promieniowe, o szypułkach kanciastych, wełnisto owłosionych. Baldaszki są zbite, wielokwiatowe, prawie kuliste. Pokryw brak, pokrywki są wielolistkowe, o listkach równowąskolancetowatych. Kwiaty są 5-krotne, o płatkach białych lub czerwonawych, rzadko ciemniejszych. Owoc rozpada się na dwie eliptyczne rozłupki zawieszone na wspólnym wieszadełku. Są one silnie spłaszczone, żebrowane. Dzięgiel kwitnie od lipca do września, niekiedy już w czerwcu.
Występuje w widnych wilgotnych lasach liściastych, zwłaszcza olszowych, w zaroślach, na brzegach rzek, mokrych łąkach, nad potokami, rowami i stawami. Jest pospolity na całym obszarze kraju, zarówno na niżu, jak i w górach.
Surowcem zielarskim jest korzeń dzięgla leśnego - Radix Angelicae silvestris.
Korzenie dzięgla zbiera się jesienią, kiedy liście zaczynają żółknąć. Po oczyszczeniu korzenie główne wraz z bocznymi szybko się płucze, jeśli są grube - kraje wzdłuż na połowy. Można je suszyć w przewiewnych suszarniach powietrznych, w cieniu lub sztucznie ogrzewanych, w temperaturze do 35°C.
Surowiec przechowuje się w szczel: nym opakowaniu, ponieważ szybko wchłania wilgoć, a zawarte w nim substancje aromatyczne łatwo się ulatniają. Wysuszone korzenie z zewnątrz mają barwę żółtobrunatną, wewnątrz prawie białą. Ich smak jest gorzki, piżmowokorzenny, nieco mniej przyjemny niż arcydzięgla, ale bardzo do niego podobny.
Zawiera olejek eteryczny, pochodne kumaryny, żywice, gorycz, kwasy organiczne (walerianowy i dzięglowy), oraz inne substancje czynne.

Działa kojąco, uspokajająco, wykrztuśnie, pobudza przemianę materii, a jako lek żołądkowy wpływa na poprawę trawienia. Zaleca się stosowanie go w postaci odwaru przy wyczerpaniu nerwowym, w nadmiernej pobudliwości, bólach głowy, w osłabieniu i bezsenności, a również w chorobach przewodu pokarmowego (częste biegunki i zaparcia) oraz przy chorobach wątroby i pęcherzyka żółciowego. Zewnętrznie używa się do nacierań i kąpieli aromatycznych.

Dzięgiel może znaleźć zastosowanie w przemyśle jako namiastka arcydzięgla ze względu na bardzo podobne właściwości.
Młode liście i pędy dzięgla używa się do zup ziołowych.